“ မင်းရဲ့ မိဘတွေက မင်းကို ဘဝပျက်အောင် လုပ်ကြလိမ့်မယ်။ သူတို့ တမင်ရည်ရွယ်တာ မဟုတ်ရင်တောင် တကယ်ပဲ လုပ်မိကြလိမ့်မယ်။ သူတို့မှာ ရှိခဲ့တဲ့ အပြစ်အနာအဆာတွေကို မင်းဆီ ပုံချလိမ့်မယ်၊ ပြီးတော့ မင်းတယောက်တည်းအတွက် သီးသန့် အပိုဆောင်း အမှားတွေကိုပါ ထပ်ထည့်ပေးလိုက်ဦးမယ်။” — ဖိလစ် လာကင် (Philip Larkin) ရဲ့ ‘This Be the Verse’ (၁၉၇၁) ကဗျာမှ

ဘယ်သူမှ ကလေးဘဝရဲ့ ထိခိုက်မှုတွေ၊ ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်တွေနဲ့ မကင်းလွတ်နိုင်ကြပါဘူး။ စိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု ပညာရှင် အဒမ် ဖိလစ် (Adam Phillips) ပြောတာကတော့ အဲဒီလို ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတခုက ကလေးတွေရဲ့ ကမ္ဘာမှာရှိတဲ့ ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုတွေဟာ အချိုးအစား မမျှတလို့ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လူတယောက်က တအားကြီးမားပြီး အခြားလူတယောက်ကတော့ တအားငယ်လွန်းပါတယ်။ လူတယောက်က အရာရာကို သိနေပြီး အခြားလူတယောက်ကတော့ လေ့လာနေရတုန်း ဖြစ်ပါတယ်၊ လူတယောက်က အရာရာကို ပေးဆပ်နေပြီး အခြားလူတယောက်ကတော့ အမြဲတမ်း လိုအပ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ဟာ အများအားဖြင့် ဒီလိုအခြေအနေကို ကောင်းမွန်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်၊ ဒါမှမဟုတ် မလွှဲမရှောင်သာတဲ့ သဘာဝတရားတခုအဖြစ် အပြစ်ကင်းကင်းနဲ့ မြင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဖိလစ်ကတော့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနဲ့ မှီခိုအားထားမှုတွေဟာ စိတ်ပျက်အားလျော့မှု၊ မနာလိုဝန်တိုမှုတွေနဲ့ ရောယှက်နေတဲ့အခါ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အာဏာမမျှတမှုဟာ တဖက်နဲ့တဖက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တဲ့ ပုံစံတမျိုး (sadomasochism) ဖြစ်သွားနိုင်တယ်လို့ ထောက်ပြထားပါတယ်။

ဒီလို အတွေးအမြင်တွေဟာ ကျွန်တော့်ဆီကို တဖြည်းဖြည်းချင်း ရောက်ရှိလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကလေးဘဝ အစောပိုင်းကာလကို သုတေသနပြုနေတဲ့ ပညာရှင်တယောက်အနေနဲ့ အသက် ၃ နှစ်နဲ့ အောက်အရွယ် ကလေးတွေ၊ မိဘတွေနဲ့ အလုပ်လုပ်ရတဲ့အခါမှာ ဒီလို အချိုးအစားမမျှတမှုကို အရှိအတိုင်း အကြမ်းထည်ကြီး မြင်တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ မိမိရဲ့ လိုအပ်ချက်တွေ၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေနဲ့ ရုန်းကန်နေရတဲ့ လူကြီးတယောက်အပေါ်မှာ လုံးလုံးလျားလျား မှီခိုနေရတဲ့ ကလေးငယ်တယောက်ရဲ့ အခြေအနေကို တွေ့ခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာ လူကြီးတွေကို ရေရှည်စိတ်ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကုသမှုတွေ (Psychotherapy) ပေးတဲ့အခါမှာလည်း လူနာတယောက်ပြီး တယောက်ဟာ သူတို့ရဲ့ ကလေးဘဝ အတွေ့အကြုံတွေ ဖြစ်တဲ့ သူတို့ကို ဘယ်လို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်လို ပွေ့ဖက်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်လို ခြောက်လှန့်ခဲ့သလဲ ဒါမှမဟုတ် ဘယ်လိုမျိုး လျစ်လျူရှု ခံခဲ့ရသလဲ ဆိုတာတွေအပေါ် မူတည်ပြီး သူတို့ရဲ့ လက်ရှိလူကြီးဘဝ ကမ္ဘာကြီးကို ပုံဖော်နေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။

ကလေးဘဝဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ပြီးဆုံးမသွားပါဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အတွင်းစိတ်ထဲမှာ အမြဲရှိနေပြီး လူကြီးဖြစ်လာတဲ့အခါ အာဏာ၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနဲ့ ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံတွေကို ဘယ်လိုနားလည်မလဲဆိုတာကို လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ထားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ မေးခွန်းက ကလေးဘဝရဲ့ အချိုးအစားမမျှတမှုဟာ ဘဝမှာ အရိပ်အယောင်တခု ချန်ထားခဲ့သလား ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူက သေချာပေါက် ချန်ထားခဲ့လို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အဓိက မေးခွန်းက အဲဒီချန်ထားခဲ့တဲ့ အရိပ်အယောင်ကို ကျွန်တော်တို့က ဘာဆက်လုပ်ကြမလဲ ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော့်အမြင်အရတော့ ဘယ်သူမှ ကလေးဘဝကနေ အပြည့်အဝ နာလန်မထူနိုင်ဘူးလို့ ပြောတာဟာ လူတိုင်း လူတိုင်း နစ်နာဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အင်အားကြီးမားတဲ့ လူကြီးတယောက်ရဲ့အောက်မှာ အားငယ်တုန်လှုပ်စွာ ဖြတ်သန်းခဲ့ရတဲ့ အခြေအနေဟာ စိတ်ထဲမှာ အမာရွတ်တခုလို ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုလိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကလေးဘဝ အစောပိုင်းမှာ ကလေးငယ်ဟာ နီးကပ်မှုဆိုတာ အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးမှုတွေနဲ့ ရောယှက်နေနိုင်ပြီး မိမိရဲ့ ရှင်သန်တက်ကြွမှုဟာ မိမိကိုယ်တိုင်အတွက် သော်လည်းကောင်း၊ အခြားသူတွေအတွက် သော်လည်းကောင်း ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်စေနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ လက်တွေ့ဘဝကို ရင်ဆိုင်ကြရပါတယ်။ မိဘအုပ်ထိန်းမှုမှာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းနဲ့ ချုပ်ကိုင်ခြင်း၊ လမ်းညွှန်ပြသခြင်းနဲ့ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးခြင်း ကြားက စည်းက အမြဲတမ်း လှုပ်ခတ်ပြောင်းလဲနေတတ်ပါတယ်။ အလွန်ချစ်ကြတဲ့ မိသားစုတွေမှာတောင် ကလေးတွေဟာ တခြားလူတယောက် (မိဘ) ရဲ့ စိတ်ခံစားချက်ဟာ သူတို့ရဲ့ ကမ္ဘာငယ်လေးအပေါ်မှာ မုန်တိုင်းတခုလို ကြီးစိုးမိုးမှောင်နေနိုင်တယ်ဆိုတာကို သင်ယူ သိရှိသွားကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

စိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု ပညာရှင် ဖိလစ်ရဲ့ ဆွတ်ဆွတ်ပျံ့ပျံ့နဲ့ စိန်ခေါ်မှုရှိတဲ့ ဒီအယူအဆဟာ ကြင်နာယုယမှုတွေနဲ့ ခြောက်လှန့်အကျပ်ကိုင်မှုတွေ ရောပြွမ်းနေတဲ့ အခုလို အချိုးအစားမမျှတမှုရဲ့ အကြွင်းအကျန်တွေအပေါ် ကျွန်တော်တို့ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ တွန်းအားပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အဲဒီအရာတွေဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံထဲမှာ ဘယ်လိုမျိုး အစိတ်အပိုင်းတခု ဖြစ်လာခဲ့သလဲဆိုတာကိုလည်း မြင်သာစေပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့အားလုံးဟာ အားငယ်တုန်လှုပ်ခဲ့ရတဲ့ ကလေးဘဝရဲ့ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ဖြစ်တည်မှုတွေကို ကိုယ်စီသယ်ဆောင်ထားကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ အနိုင်ကျင့် လွှမ်းမိုးခံရခြင်းမရှိဘဲ အကာအကွယ် စောင့်ရှောက်ခံချင်တဲ့ ဆန္ဒ၊ အရှက်ခွဲမခံရဘဲ နားလည်ပေးမှုကို လိုချင်တဲ့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ တပါးသူအပေါ် မှီခိုနေရခြင်းက မိမိကိုယ်ကို တခြားလူတယောက်ရဲ့ အလိုကျ သားကောင်ဖြစ်သွားစေမလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ပါဝင်နေပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ အရွယ်ရောက်ကြီးပြင်းလာရင်တောင် ကလေးဘဝဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ပြီးဆုံးမသွားပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အတွင်းစိတ် တည်ဆောက်ပုံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ကျန်ရှိနေတဲ့ ဘဝတလျှောက်လုံးမှာ အာဏာ၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနဲ့ လိုအပ်ချက်တွေကို ဘယ်လိုမျိုး နားလည်သဘောပေါက်မလဲဆိုတာကို အမြဲတမ်း ပုံဖော်မွမ်းမံနေလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကလေးတဦးဟာ ကမ္ဘာကြီးကို အတွေးအခေါ် သဘောတရားတွေအနေနဲ့ စတင်ထိတွေ့တာ မဟုတ်ဘဲ ခန္ဓာကိုယ် အရွယ်အစား၊ ခွန်အား၊ အသိပညာ၊ သွားလာလှုပ်ရှားနိုင်မှုနဲ့ စိတ်ခံစားချက် စတဲ့ “ ကွာဟချက်တွေ” အနေနဲ့ပဲ စတင်ထိတွေ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစကတည်းက လူကြီးရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အခန်းတခန်းလုံးကို လွှမ်းမိုးထားတဲ့ အသံကြီးတခုလို အကြီးကြီး ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ စိတ်ညစ်စရာ အခိုက်အတန့်တွေမှာ အဲဒီလူကြီးတွေ ဘေးမှာ မရှိတော့ဘူးဆိုရင် အတိုင်းအဆမရှိတဲ့ ဟာလာဟင်းလင်းဖြစ်မှုကို ခံစားရပါတယ်။

ဘာစာပေမှ မသင်ရသေးခင်ကတည်းက ကလေးဟာ တခြားလူတွေက ကိုယ့်ကို ပွေ့ချီနိုင်တယ်၊ ချော့မြှူနိုင်တယ်၊ ချုပ်ကိုင်နိုင်တယ် ဒါမှမဟုတ် ဘာသတိပေးချက်မှမရှိဘဲ ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာကို နားလည်သဘောပေါက်နေပါတယ်။ ဒီလို ကွာဟချက်တွေဟာ ဘယ်သူက အာဏာရှိပြီး ဘယ်သူက အာဏာမရှိဘူးလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာပဲ အခြေခံ တည်ဆောက်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို အချိုးအစား မမျှတမှုဟာ သူ့အလိုလို ဆိုးဝါးနေတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့ ဒါဟာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၊ သင်ယူမှုနဲ့ သံယောဇဉ်တွယ်မှုတွေအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်တဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်ပါတယ်။ ကလေးတဦးဟာ မိမိထက် ကြီးမားတဲ့သူတဦးကို လိုအပ်တာဟာ သဘောတရားတင် မဟုတ်ဘဲ လက်တွေ့ဘဝရဲ့ မှီခိုမှု ဖြစ်လို့ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ကလေးမှာ အတွေ့အကြုံကို နားလည်နိုင်တဲ့ တခြားနည်းလမ်းမရှိတာကြောင့် ဆာလောင်တာ၊ သက်တောင့်သက်သာရှိတာ ဒါမှမဟုတ် မိဘအနားမှာမရှိတာ စတဲ့ အရာအားလုံးကို သူတို့ကိုယ်တိုင်နဲ့ပဲ သွားပြီး ချိတ်ဆက်တွေးတောတတ်ကြပါတယ်။ လူကြီးရဲ့ ဂရုစိုက်မှုဟာ ကလေးအတွက် မိမိကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးဖြတ်တဲ့ စံနှုန်းဖြစ်လာပြီး၊ လူကြီးရဲ့ စိတ်ခံစားမှုပိုင်းဆိုင်ရာ လျစ်လျူရှုမှုဟာ မိမိရဲ့ ရှုံးနိမ့်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသလို၊ လူကြီးရဲ့ စိတ်တိုဒေါသထွက်မှုဟာလည်း ကလေးအတွက် မိမိကိုယ်ကိုယ် “ ငါဟာ လူဆိုးလေးပဲ” လို့ မြင်လာစေတဲ့ မှန်တချပ် ဖြစ်လာပါတယ်။ အချိုးအစား မမျှတမှုရဲ့ သဘောကတော့ ကလေးဟာ လူကြီးရဲ့ အတွင်းစိတ်ခံစားချက်တွေကို မိမိရဲ့ ပုံရိပ်တွေအဖြစ်ပဲ အလိုလို ဘာသာပြန်မိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

လူကြီးတွေဟာ မိမိတို့ကိုယ်တိုင် မခံစားချင်တဲ့၊ အမုန်းဆုံး အမူအကျင့်ဆိုးတွေကို ကလေးတွေအပေါ် ပုံချလေ့ရှိကြပါတယ်။

ဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ ကလေးတွေဟာ သူတို့ကိုယ်တိုင် “ အင်အားကြီးတဲ့သူ” ဖြစ်လာဖို့ စိတ်ကူးယဉ်တတ်ကြပါတယ်။ ကလေးငယ်တဦးက ကန်ကျောက်တာ၊ ကိုက်တာ၊ အမိန့်ပေးတာ ဒါမှမဟုတ် ဆန္ဒပြတာတွေဟာ အာဏာအကြောင်းကို သင်ယူနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအတွေ့အကြုံဟာ ဖိစီးမှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပါတယ်။ မှီခိုနေရခြင်းက စိတ်ပျက်စရာတွေကို ဖြစ်စေပြီး၊ စိတ်ပျက်စရာတွေကနေတဆင့် အကြမ်းဖက်လိုစိတ် ဖြစ်လာကာ၊ အဲဒီအကြမ်းဖက်လိုစိတ်ကနေတဆင့် အပြစ်ရှိစိတ်ကို ပြန်ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒီလို ဝဲဂယက်ထဲမှာ ကလေးတွေဟာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနဲ့ လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်မှုဆိုတာ ပြတ်ပြတ်သားသား ခွဲခြားလို့မရဘူးဆိုတာကို အလိုလို စတင်သိရှိလာကြပါတယ်။ တခါတရံမှာ ဂရုစိုက်ခံရတာဟာ ချုပ်ကိုင်ခံရသလို ခံစားရပြီး၊ တဖက်မှာလည်း ကုမ္ပဏီကို ပြန်လည်ချုပ်ကိုင်ဖို့ ကြိုးစားတာဟာ ဂရုစိုက်မှုကို တောင်းခံနေတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

စိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု ပညာရှင် ဖိလစ်က ဒီအစောပိုင်း အချိုးအစားမမျှတမှုရဲ့ အရိပ်အယောင်တွေကို အဓိကထား ထောက်ပြခဲ့ရင်၊ အခြားပညာရှင်တဦးဖြစ်တဲ့ အဲလစ်ဇဘက် ယန်းဘရူးလ် (Elisabeth Young-Bruehl) ကတော့ အမြင်ကို ပိုပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မြင်အောင် ဖွင့်ပေးခဲ့ပါတယ်။ သူမရဲ့ အမြင်အရ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ ကလေးတွေအပေါ် မသိမသာ ခွဲခြားဆက်ဆံတဲ့ အစွဲတခုအပေါ်မှာ တည်ဆောက်ထားပြီး အဲဒါကို “ Childism” (ကလေးများအပေါ် အခွင့်အရေးအရ နှိမ်ချဆက်ဆံခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ သူမအတွက်တော့ ကလေးတွေဟာ အရွယ်အစားနဲ့ အာဏာ ကွာဟချက်ကိုပဲ ရင်ဆိုင်နေရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ဟာ ကလေးတွေအပေါ် လူ့အဖွဲ့အစည်းက သတ်မှတ်ထားတဲ့၊ စိတ်မသိစိတ်ထဲကနေ စွဲလမ်းနေတဲ့ လူကြီးတွေရဲ့ စိတ်ကူးပုံဖော်မှုတွေကိုပါ ရင်ဆိုင်နေကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီစိတ်ကူးတွေထဲမှာ ကလေးတွေကို လူဆိုးလေးတွေ၊ သွေးဆောင်ဖြားယောင်းတတ်သူတွေ၊ ပုန်ကန်တတ်သူတွေ၊ နုနယ်လွန်းသူတွေ ဒါမှမဟုတ် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသူတွေအဖြစ် သတ်မှတ်ချက်တွေ ပါဝင်နေပြီး၊ ဒါတွေဟာ ဘာပြဿနာမှ မဖြစ်ခင်ကတည်းက လူကြီးတွေက ကလေးတွေအပေါ် ဆက်ဆံမယ့် ပုံစံကို ကြိုတင်ပုံဖော်ထားနှင့်ပြီးသား ဖြစ်နေပါတယ်။

ယန်းဘရူးလ်ရဲ့ ထောက်ပြချက်ဟာ တကယ့်ကို စိုးရိမ်စရာ ကောင်းပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့ ပုံမှန်ထင်ထားတဲ့ “ ပုံမှန်မိဘအုပ်ထိန်းမှု” ဆိုတာကို ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ်လိုက်လို့ပါပဲ။ လူကြီးတွေက စည်းကမ်းရှိအောင် လမ်းညွှန်ပြသတယ်လို့ အကြောင်းပြလေ့ရှိတဲ့ အရာတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ အမှန်တော့ သူတို့ကိုယ်တိုင်ရဲ့ မပြေလည်သေးတဲ့ မှီခိုမှုတွေ၊ အခြေအနေတွေကို မထိန်းချုပ်နိုင်မှာ စိုးရိမ်တဲ့အချက်တွေ ဒါမှမဟုတ် ငါဟာ တတ်နိုင်တဲ့သူတဦး ဖြစ်တယ်လို့ ခံစားချင်တဲ့ လျှို့ဝှက်စိုးရိမ်စိတ်တွေ ဖုံးကွယ်နေတတ်ပါတယ်။ လူကြီးတွေဟာ မိမိတို့ကိုယ်တိုင် မခံစားချင်တဲ့၊ အမုန်းဆုံး အမူအကျင့်တွေဖြစ်တဲ့ အကြမ်းဖက်လိုစိတ်၊ အားနည်းချက်၊ လိင်ကိစ္စ၊ မနာခံမှု ဒါမှမဟုတ် တောင့်တမှုတွေကို ကလေးတွေအပေါ် ဘယ်လိုမျိုး ပုံချတတ်သလဲဆိုတာကို သူမက ရှင်းပြထားပါတယ်။ အကျဉ်းချုပ်ပြောရရင် ကလေးဆိုတာ လူကြီးတွေက စွန့်ပစ်လိုက်တဲ့ အမှိုက်တွေကို သိုလှောင်ရတဲ့ နေရာတခုလို ဖြစ်နေရတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သူမရဲ့ အဓိက အယူအဆကတော့ ဒါပါပဲ ကလေးတွေဟာ လူကြီးတွေရဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု ကောင်းကင်ဘုံကြီးထဲမှာ ကြီးပြင်းလာကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီအစား သူတို့ဟာ လူကြီးတွေရဲ့ စိတ်မသိစိတ်ထဲက ကြိုတင်သတ်မှတ်ချက်တွေ၊ ပုံသေကားချပ်တွေနဲ့ ကာကွယ်ရေးတံတိုင်းတွေကြားထဲမှာပဲ ကြီးပြင်းလာကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မြင်နေရတဲ့ “ ကလေးဘဝရဲ့ သဘာဝအတိုင်း မှီခိုနေရမှု” ဆိုတာဟာ တကယ်တော့ လူကြီးတွေရဲ့ စိတ်ကူးယဉ်မှုတွေက ကြိုတင်ပုံဖော်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကလေးဆိုတာ လူကြီးနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် သေးငယ်နေရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး။ ကလေးဆိုတာ ကလေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရိုးရာအစဉ်အလာအရ ယုံကြည်ထားတဲ့ အစွဲတွေရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်၊ ကန့်သတ်ချက်တွေအောက်မှာ ပိတ်မိနေသူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

“ လူကြီးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ကလေးဘဝက ဒဏ်ရာတွေကို ကုစားဖို့အတွက် ကလေးတွေကို ပြန်ပြီး အသုံးချတတ်ကြတယ်” လို့ ယန်းဘရူးလ်က သူမရဲ့ ‘Childism’ (၂၀၁၂) စာအုပ်မှာ ရေးသားထားပါတယ်။ လူကြီးတွေဟာ ကလေးတွေရဲ့ တကယ့် ဖြစ်တည်မှုအတိုင်း စိတ်ချင်းဆက်ပြီး မတွေ့ဆုံကြဘဲ၊ သူတို့ကိုယ်တိုင် ငယ်စဉ်က ကြုံခဲ့ရတဲ့ မပြေလည်သေးတဲ့ စိတ်ပျက်မှုတွေ၊ အရှက်ခွဲခံရမှုတွေ၊ မပြည့်ဝခဲ့တဲ့ တောင့်တမှုတွေနဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုတွေဆိုတဲ့ မှန်ဘီလူးကတဆင့်ပဲ ကလေးတွေကို ကြည့်ရှုတတ်ကြပါတယ်။ ကလေးဟာ လူကြီးတွေရဲ့ ငယ်ဘဝက မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ စိတ်ခံစားမှုတွေကို လိုက်လံထိန်းညှိပေးရတဲ့ သားကောင်တဦး ဖြစ်လာရပါတယ်။ ဒါဟာ အကြမ်းဖက်တာ ဒါမှမဟုတ် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တာမျိုး တိုက်ရိုက် မဟုတ်ရင်တောင် (အဲဒီလို ပုံစံမျိုးလည်း ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်) သာမန်နေ့စဉ်ဘဝ အခိုက်အတန့်တွေမှာတင် အလိုလို ဖြစ်ပျက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပဒေထက် စိတ်မရှည်မှုက ပိုကြီးစိုးနေတာ၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို “ ဒါဟာ ကိုယ်ကျင့်တရားပဲ” လို့ ဗန်းပြတာ၊ ခက်ထန်ကြမ်းတမ်းမှုကို “ သင်ခန်းစာပေးတာ” လို့ အမည်တပ်တာ ဒါမှမဟုတ် အလွန်အကျွံ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို အမှန်တော့ မှီခိုရမှာ ကြောက်တဲ့စိတ်ကို ဖုံးကွယ်ထားတာမျိုးတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

လူကြီးတွေဟာ သူတို့ကိုယ်တိုင် မလုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ တာဝန်တွေကို ကလေးတွေက လုပ်ပေးဖို့ စိတ်မသိစိတ်ကနေ မျှော်လင့်နေတတ်ကြပါတယ်။ ငယ်ငယ်က အသိအမှတ်ပြုမခံခဲ့ရတဲ့ မိဘတဦးဟာ သူရဲ့ကလေးဆီကနေ အဆုံးမရှိတဲ့ ချီးမွမ်းမှု ဒါမှမဟုတ် နာခံမှုတွေကို အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုတတ်ပါတယ်။ ပဋိပက္ခတွေကို ကြောက်ရွံ့ပြီး ကြီးပြင်းလာရတဲ့ မိဘတဦးဟာလည်း သူရဲ့ကလေးကို ဘယ်လိုအခြေအနေမျိုးမှာမဆို “ လိမ္မာတဲ့ကလေး” ဖြစ်နေဖို့ အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးတတ်ပါတယ်။ ငယ်ငယ်က နှောင့်ယှက်စွက်ဖက်ခြင်း ခံခဲ့ရတဲ့ လူကြီးတဦးဟာလည်း ကလေးတဦးရဲ့ သဘာဝအတိုင်း လိုအပ်ချက်တွေကို အကျဉ်းချခံထားရသလို စိတ်ကျဉ်းကျပ်မှုမျိုး ခံစားရတတ်ပါတယ်။ ဒီလို မျှော်လင့်ချက်တွေဟာ ကလေးက ဘယ်လိုကလေးမျိုးလဲဆိုတာပေါ်မှာ အခြေမခံဘဲ လူကြီးရဲ့ ပုဂ္ဂလိက သမိုင်းကြောင်းအပေါ်မှာပဲ အခြေခံနေတာ ဖြစ်ပြီး၊ ဒါဟာ ကလေးက မလွှဲမရှောင်သာ လိုက်ပါကပြရမယ့် မျိုးရိုးလိုက် စိတ်ခံစားမှု ဇာတ်ညွှန်းတခု ဖြစ်လာရပါတော့တယ်။

ကလေးဆိုတာ လူကြီးတွေရဲ့ ငယ်ဘဝအတိတ်အတွက် ကိုယ်စားလှယ်တဦး ဖြစ်လာရခြင်း

ကလေးငယ်တွေကို ပြုစုပျိုးထောင်ရတဲ့အခါ မိဘတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အတိတ်နဲ့ ပစ္စုပ္ပန်ကြားက ခြားနားချက်တွေဟာ အရည်ပျော်သွားပြီး အတိတ်က ဒဏ်ရာတွေဟာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ပြန်ပွင့်လာတတ်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့်—ဘဝရဲ့ အခြားကဏ္ဍအားလုံးမှာ တော်လဲတော်၊ အရည်အချင်းလည်းရှိတဲ့ မိခင်တဦးဟာ သူရဲ့ ကလေးငယ် ငိုယိုတဲ့အသံကို ကြားရတဲ့အခါမှာတော့ ဘာလုပ်ရမှန်းမသိဘဲ စိတ်တွေ လုံးဝပျက်စီးသွားတတ်ပါတယ်။ ကလေးအတွက် ဘေးမကင်းမှာကို စိုးရိမ်တာမျိုးမဟုတ်ဘဲ အဲဒီ ငိုသံကို ကြားရရုံနဲ့တင် သူမရဲ့ စိတ်အစဉ်ဟာ ကမောက်ကမ ဖြစ်သွားရတာပါ။

ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကလေးရဲ့ အကူအညီမဲ့ တောင်းတမှုဟာ သူမရဲ့ ငယ်ဘဝက မပြေလည်သေးတဲ့ အတိတ်ဒဏ်ရာတခုကို သွားပြီး ပွတ်တိုက်မိလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ သူမရဲ့ ငယ်ဘဝတုန်းက “ တောင်းတမှု ဒါမှမဟုတ် လိုအပ်ချက်ရှိခြင်း” ဆိုတာကို အားနည်းချက်လို့ သတ်မှတ်ခံခဲ့ရပြီး အဲဒီအားနည်းချက်ကို လူကြီးတွေက နှိမ်ချဆက်ဆံခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီတုန်းက သူမဟာ ဒီလို အနှိမ်ခံရတဲ့ စိတ်ဝေဒနာကို ကျော်လွှားဖို့အတွက် အရာရာမှာ ထူးချွန်ထက်မြက်တဲ့သူ ဖြစ်အောင် ကြိုးစားပြီး မိမိကိုယ်ကို ကုစားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခု သူမရဲ့ သားငယ်လေးရဲ့ မှီခိုလိုမှုကတော့ အဲလိုမျိုး အလွယ်တကူ ထိန်းချုပ်လို့ မရပါဘူး။ ဒီလို အရှိအတိုင်း ပေါ်ထွက်လာတဲ့ ကလေးရဲ့ လိုအပ်ချက်ဟာ သူမ မခံစားချင်တော့တဲ့ ငယ်ဘဝ ပုံရိပ်ဆိုးကို ပြန်ပြီး ရင်ဆိုင်ခိုင်းနေသလို ဖြစ်နေပါတယ်။ သူမဟာ မိခင်ဆိုးတဦး မဟုတ်ပါဘူး။ သူမဟာ သူမရဲ့ ကလေးဘဝတုန်းက ခံခဲ့ရတဲ့ အချိုးအစားမမျှတမှုကို စိတ်ထဲမှာ အစာမကြေသေးတဲ့သူ တဦးသာ ဖြစ်ပြီး၊ ကလေးရဲ့ ငိုသံက အဲဒီ အနာဟောင်းကို ပြန်ပြီး ဆွပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ပညာရှင် ဖိလစ်နဲ့ ယန်းဘရူးလ်တို့ရဲ့ အယူအဆဟာ လာပြီး ဆုံကြပါတယ်။ ဖိလစ်က ငယ်ဘဝ အချိုးအစားမမျှတမှုကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ “ ဂရုစိုက်ခံချင်စိတ်နဲ့ ချုပ်ကိုင်ခံရမှာကို ကြောက်ရွံ့စိတ်” ကြားက ရုန်းကန်ရမှုကို ထောက်ပြခဲ့ပြီး၊ ယန်းဘရူးလ်ကတော့ လူကြီးတွေဟာ အဲဒီလို စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို ကလေးတွေအပေါ် ပုံချပြီး (Project) ဘယ်လို ဖြေရှင်းတတ်ကြသလဲဆိုတာကို ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဒီလိုနည်းနဲ့ ကလေးဟာ လူကြီးရဲ့ ငယ်ဘဝပုံရိပ်အတွက် ကိုယ်စားလှယ် (Stand-in) တဦး ဖြစ်လာရပါတော့တယ်။ ကလေးတွေဟာ မိမိတို့ရဲ့ လိုအပ်ချက်ကို မပြောနိုင်ခင်ကတည်းက လူကြီးတွေရဲ့ လိုအပ်ချက်ကို အလိုလို သိမြင်နေကြပြီး အလိုက်သင့် နေထိုင်တတ်လာကြပါတယ်။ ကလေးအတော်များများဟာ သူတို့ရဲ့ ပင်ကိုယ်ဆန္ဒတွေကို ဖိနှိပ်ထားကြပြီး လူကြီးတွေရဲ့ စိတ်ခံစားချက်ကိုပဲ လိုက်ကြည့်ကာ လူကြီးတွေရဲ့ တုံ့ပြန်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး မိမိကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးဖြတ်တတ်လာကြပါတယ်။ ကလေးတွေက ပင်ကိုယ်ဗီဇအရ နာခံတတ်လွန်းလို့ အခုလို လုပ်ကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။ လူကြီးနဲ့ ကွာဟချက်ကြီးမားတဲ့ အခြေအနေအောက်မှာ အခုလို အလိုက်သင့် နေထိုင်ခြင်းကသာ “ အသက်ရှင်သန်နိုင်မယ့် နည်းလမ်း” လို့ သူတို့ရဲ့ စိတ်က ခံစားနေရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။

လူကြီးတွေဟာ ကလေးတွေကို ဒီလိုမျိုး အသုံးချဖို့ တမင်ရည်ရွယ်ပြီး လုပ်ကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အများအားဖြင့် စိတ်မသိစိတ်ထဲက အမြစ်တွယ်နေတဲ့ အမူအကျင့်တွေကြောင့် အလိုလို ဖြစ်သွားကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း ရလဒ်ကတော့ လက်တွေ့မှာ ရှိနေပြီး ကလေးဟာ လူကြီးရဲ့ မပြေလည်သေးတဲ့ အတိတ်သမိုင်းထဲမှာ ပါဝင်ပတ်သက်သွားရကာ မိမိနဲ့မဆိုင်တဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာ ဝေဒနာတွေကို ကိုယ်စား ထမ်းပိုးထားကြရပါတယ်။ အပေါ်ယံကြည့်ရင် “ မိဘအုပ်ထိန်းမှု” လို့ ထင်ရပေမယ့် တကယ်တမ်း အတွင်းကျကျ ကြည့်ရင်တော့ ကလေးကို ကြားခံအဖြစ် အသုံးချပြီး မိမိရဲ့ အနာဟောင်းကို ကုစားဖို့၊ အကြောက်တရားဟောင်းကို ကျော်လွှားဖို့ ဒါမှမဟုတ် ငယ်စဉ်က အရှက်ခွဲခံရမှုတွေကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖို့ ကြိုးစားနေကြတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ လူကြီးရဲ့ အခုလို စိတ်ခံစားမှု သမိုင်းကြောင်းဟာ ကလေးရဲ့ အတွင်းစိတ်ကမ္ဘာကို ပုံဖော်မောင်းနှင်တဲ့ အဓိက အင်အားစုကြီး ဖြစ်လာရပါတော့တယ်။

မိမိကိုယ်ကို ပျောက်ဆုံးခြင်းနှင့် အတွင်းစိတ်က ခံစားရသော ဆိုးယုတ်မှု

တကယ်လို့ လူကြီးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ မပြေလည်သေးတဲ့ ငယ်ဘဝပုံရိပ်ရောင်တွေနဲ့ပဲ ကလေးတွေကို ဆက်ဆံနေမယ်ဆိုရင် ကလေးရဲ့ ရှေ့ဆက်ရမယ့် တာဝန်ဟာ မဖြစ်နိုင်လောက်အောင် ခက်ခဲရှုပ်ထွေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူတို့ဟာ တခြားလူတယောက်ရဲ့ စိတ်ကူးယဉ်မှု ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးအောက်မှာ မိမိရဲ့ ပင်ကိုယ်ဖြစ်တည်မှုကို ရှာဖွေကြီးပြင်းကြရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကို အမြဲတမ်း “ စိတ်ရှုပ်စရာ ကလေး” လို့ အဆက်မပြတ် ဆက်ဆံခံရတဲ့ ကလေးဟာ အတွင်းစိတ်က ဘယ်လိုပဲ ရုန်းကန်ပါစေ နောက်ဆုံးမှာ “ ငါဟာ တကယ်ပဲ စိတ်ရှုပ်စရာ ကောင်းတဲ့သူပါလား” လို့ ခံစားလာရတတ်ပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်ကို “ မလိမ္မာတဲ့ကလေး” လို့ပဲ အမြဲမြင်တတ်တဲ့ မိဘအောက်မှာ ကြီးပြင်းရရင်လည်း “ ငါဟာ တကယ့်ကို ဒုက္ခပေးတဲ့ ကောင်ပဲ” လို့ ထင်လာတတ်ပါတယ်။

ကလေးတွေဟာ အသက်ရှင်သန်ရေးအတွက် လူကြီးတွေကိုပဲ လုံးလုံးလျားလျား အားကိုးနေရတာကြောင့် မိမိတို့ကို အုပ်ထိန်းနေတဲ့ လူကြီးတွေမှာ အမှားအယွင်းရှိတယ် ဒါမှမဟုတ် ကာကွယ်ရေးတံတိုင်းတွေ အဆမတန် သုံးနေတယ်ဆိုတာကို သူတို့ရဲ့စိတ်က အသိအမှတ်မပြုရဲကြပါဘူး။ လူကြီးတွေကပဲ အမြဲတမ်း မှန်ကန်တယ်လို့ အလွယ်တကူ မှတ်ယူလိုက်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ ကလေးတွေရဲ့ ပင်ကိုယ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကာကွယ်ရေးစနစ် (Safeguard) တခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနောက်ကွယ်က စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သီအိုရီကတော့ “ ငါ့ကို ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်နေတဲ့သူက မှားနေတယ်ဆိုရင် ငါ့အတွက် အန္တရာယ်ရှိတယ်၊ အဲဒီအစား ငါကိုယ်တိုင်ကပဲ မှားနေတာဆိုရင်တော့ ငါ့ကို ပြန်ပြင်လို့ရတယ်၊ ခွင့်လွှတ်လို့ရတယ်၊ ပြီးတော့ ငါ့ကို ပြန်ချစ်ပေးကြလိမ့်မယ်” ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကလေးဟာ လူကြီးတွေ ပုံချလိုက်တဲ့ ပုံရိပ်ဆိုးတွေကို မိမိရဲ့ အတွင်းစိတ်ထဲ သွတ်သွင်းပြီး မိမိကိုယ်ကိုယ် အပြစ်ပုံချတဲ့ နည်းလမ်းကိုပဲ ရွေးချယ်လိုက်ကြပါတော့တယ်။

ဒါဟာ မိမိရဲ့ ပင်ကိုယ်ဖြစ်တည်မှုအစစ်အမှန်နဲ့ လူ့ပတ်ဝန်းကျင်က တောင်းဆိုလို့ ဖြစ်ပေးခဲ့ရတဲ့ ပုံရိပ်တုကြားမှာ တဘဝလုံး ပဟေဠိဖြစ်သွားစေမယ့် အစပျိုးခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ကလေးဟာ လူကြီးတွေရဲ့ အမြင်အတိုင်း မိမိကိုယ်ကိုယ် ပြန်ကြည့်လာပြီး မိမိနဲ့မဆိုင်တဲ့ စိတ်ခံစားချက်တွေအတွက် မိမိမှာ တာဝန်ရှိတယ်လို့ ခံစားလာရပါတယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အဲဒီ ပုံချခံရမှုတွေက မိမိရဲ့ ပင်ကိုယ်စရိုက် ဖြစ်လာပါတော့တယ်။ ပြီးတော့ ဒါတွေအားလုံးဟာ စကားလုံးတွေနဲ့ မဖော်ပြတတ်ခင် ကလေးဘဝ အစောပိုင်းမှာတင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာကြောင့် အတွင်းစိတ်ထဲမှာ စွဲမြဲသွားတဲ့ ပုံရိပ်ဟာ ရိုးရိုးယုံကြည်ချက်တခု မဟုတ်ဘဲ မပြောင်းလဲနိုင်တဲ့ “ အမှန်တရားကြီး” တခုလို ကလေးအတွက် ဖြစ်သွားရပါတယ်။ တခါတရံမှာ “ ဒါ ငါမဟုတ်ပါဘူး” လို့ မရေမရာ ခံစားရရင်တောင်မှပဲ အခုလို ဖြစ်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဟာ ဖိလစ်ပြောခဲ့တဲ့ ငယ်ဘဝရဲ့ တဖက်သတ် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုပုံစံ စတင်ပုံပေါ်လာခြင်းပါပဲ။ ကလေးဟာ အခုအခါမှာ လူကြီးတွေ မိမိအပေါ် လုပ်ခဲ့သလိုမျိုး မိမိကိုယ်ကိုယ် ကြိုတင်စောင့်ကြည့်တာ၊ ဝေဖန်တာနဲ့ ချုပ်တီးတာတွေကို ပြန်လုပ်လာပါတယ်။ ငယ်စဉ်က မိဘနဲ့ သားသမီးကြားက ရှိခဲ့တဲ့ အချိုးအစားမမျှတမှုဟာ အခုတော့ မိမိရဲ့ အတွင်းစိတ်ထဲက အချိုးအစားမမျှတမှု (Asymmetry within the self) အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပါပြီ။

ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေးအမည်ခံ ဖိနှိပ်မှုများ

အမေရိကန်တောင်ပိုင်း (Deep South) ဒေသမှာဆိုရင် ကလေးတွေကို ကြိမ်ဒဏ်ပေး အဆုံးအမတာ (Whippings) နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထူးဆန်းတဲ့ ရိုးရာဂုဏ်ယူမှုတခုလို ပြောလေ့ရှိကြပါတယ်။ လူကြီးတွေက သူတို့ ငယ်ငယ်က အရိုက်ခံခဲ့ရတာကိုပဲ ဘဝရဲ့ မှတ်တိုင်တခုလို၊ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်စေတဲ့ ဆေးတခွက်လို၊ ဒါမှမဟုတ် ချစ်ခြင်းမေတ္တာရဲ့ ပြယုဂ်တခုလို ပြောလေ့ရှိကြပါတယ်။ အရိုက်ခံရတဲ့ ကလေးတွေကလည်း အဲဒီဇာတ်ညွှန်းအတိုင်းပဲ “ ဒါက ငါ့ကို လမ်းမှန်ရောက်စေတာ၊ သူတို့ ဂရုစိုက်လို့ ရိုက်တာ၊ ငါကလည်း အရိုက်ခံဖို့ လိုတာ” လို့ ပြန်ပြောကြပါတယ်။ ဒါဟာ ရန်ပြုသူနဲ့ မိမိကိုယ်ကိုယ် ထပ်တူပြုလိုက်ခြင်း (Identification with the aggressor) သက်သက်ပါပဲ။ လူကြီးက ကလေးရဲ့ မှီခိုမှုကို ဒါမှမဟုတ် မနာခံမှုကို မခံနိုင်လို့ ရိုက်နှက်တယ်၊ ကလေးကလည်း လူကြီးရဲ့ အမှားကို မလက်ခံနိုင်တာကြောင့် အဲဒီရိုက်နှက်မှုကို မရှိမဖြစ် လိုအပ်တဲ့ အကောင်းတရားတခုအဖြစ် ဘာသာပြန်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို ယဉ်ကျေးမှုအရ စိတ်ပြောင်းလဲမှုဟာ မိသားစုတွေတင်မကဘဲ ဘာသာရေး အယူအဆတွေအထိပါ အခြေခံ ရှိနေတတ်ပါတယ်။ ချာ့ခ်ျကျောင်းအချို့က ကလေးတွေရဲ့ ဆိုးယုတ်မှုဟာ သဘာဝတရားရဲ့ ဖြစ်တည်မှုတခု ဖြစ်တယ်လို့ ဟောပြောလေ့ရှိကြပါတယ်။ “ လူသားတွေရဲ့ ပင်ကိုယ်အပြစ်တရား” (Original sin) ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ အမှန်တော့ အင်အားကြီးမားလွန်းတဲ့ ဘုရားသခင်ရဲ့ ရှေ့မှောက်မှာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သေးငယ်မှုနဲ့ အခြေခံ မပြည့်စုံမှုတွေကို ဖော်ပြနေတဲ့ ဝါဒတခုလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဒီလို ရိုးရာအစဉ်အလာအောက်မှာ ကြီးပြင်းလာရတဲ့ ကလေးတဦးဟာ လူကြီးတွေရဲ့ ပုံချမှုကို ခံရရုံတင်မကဘဲ လွတ်မြောက်ရခက်တဲ့ သဘာဝလွန် စီရင်ချက်ကြီးကိုပါ လက်ခံရရှိလိုက်သလို ဖြစ်နေပါတယ်။ သင်ဟာ မိဘကို စိတ်ပျက်အောင် လုပ်မိရင် နောက်မှ ပြန်ပြင်လို့ရနိုင်ပေမယ့်၊ ဘုရားသခင်က သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကလေးတွေရဲ့ သဘာဝကိုတော့ သွားပြီး ပြင်လို့မရပါဘူး။ အနှစ်ချုပ်လိုက်ရင် ရိုက်နှက်ဆုံးမတာနဲ့ ဘုရားကျောင်းက တရားဒေသနာဟာ အတူတူပါပဲ။ နှစ်ခုစလုံးက ကလေးကို “ မင်းရဲ့ ပင်ကိုယ်ဆန္ဒတွေက ပျက်စီးနေပြီး လူကြီးတွေရဲ့ ပြုပြင်ပေးမှုကသာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကနေ လာတာဖြစ်တယ်” လို့ ပြောနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဒါကို လက်ခံဖို့ တကယ့်ကို ခက်ခဲပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သင့်ကို ရန်ပြုစော်ကားနေတဲ့သူက သာမန်လူတယောက်တင် မဟုတ်ဘဲ တခုလုံးက ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ စနစ်ကြီး ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။

ရုန်းထွက်ခြင်းနှင့် လူကြီးဘဝ၏ သဏ္ဌာန်အသစ်

ဒန်နီရယ် (Daniel – အမည်လွှဲ) ဆိုတဲ့ လူနာတဦးဟာ အသက် ၂၀ ကျော်နှောင်းပိုင်းမှာ စိုးရိမ်ပူပန်မှု ဝေဒနာ (Anxiety) ကြောင့် လပေါင်းများစွာ ကုသမှု ခံယူပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ပိုပြီး ဆိုးရွားတဲ့ အချက်တခုကို တွေ့လိုက်ရပါတယ်။ အဲဒါကတော့ သူ့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ သူ့ရဲ့ မပြည့်စုံမှုတွေကို အမြဲတမ်း စေ့စေ့စပ်စပ် လိုက်လံဝေဖန် အပြစ်တင်နေတဲ့ “ ရက်စက်တဲ့ အတွင်းစိတ်အသံ” ရှိနေတာပါပဲ။

သူဟာ အတွေးအခေါ်ကောင်းပြီး ပါရမီရှိတဲ့ အမျိုးသားတဦး ဖြစ်ပေမယ့် သူကိုယ်တိုင်ကတော့ ငါ့ရဲ့ အမှားတွေကို သူတပါး သိသွားတော့မယ့် အခြေအနေကို အမြဲတမ်း စိုးရိမ်ထိတ်လန့်နေခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ စိတ်ဆတ်ပြီး ဒေါသကြီးတဲ့ အဖေတဦးအောက်မှာ ကြီးပြင်းခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရိုက်နှက်တာမျိုး မဟုတ်ပေမယ့် ဒန်နီရယ် အမှားလုပ်မိတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ခံစားချက်တွေကို မထိန်းနိုင်တဲ့အခါမှာ သူ့အဖေက “ မင်းက တအား စိတ်နုလွန်းတယ်၊ တအား အလုပ်ရှုပ်တာပဲ” လို့ နှိမ်ချအော်ဟစ်လေ့ ရှိပါတယ်။

အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ဒန်နီရယ်ဟာ ကလေးတွေ လုပ်လေ့ရှိတဲ့အတိုင်း သူ့အဖေပြောတာကို သဘောတူလိုက်ပါတယ်။ သူရဲ့ စိတ်နုစိတ္တဇဖြစ်မှုကပဲ ပြဿနာဖြစ်တယ်၊ ငါ့ရဲ့ ပင်ကိုယ်ဗီဇမှာတင် အပိုအလိုတွေ ဖြစ်နေတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ ငြိုငြင်မှုကို မခံရဖို့အတွက် အမြဲတမ်း စိုးရိမ်တကြီးနဲ့ သတိဝီရိယ ထားနေခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကုသမှု ခံယူနေစဉ်အတွင်းမှာ “ ငါဟာ ဆိုးတဲ့ကလေး မဟုတ်ပါဘူး၊ အမှန်တော့ ငါ့အဖေကိုယ်တိုင်က သူ့ရဲ့ စိတ်ခံစားချက်တွေကို မထိန်းချုပ်နိုင်လို့ ငါ့ဆီကို ပုံချခဲ့တာပဲ” ဆိုတဲ့ တခြားရွေးချယ်စရာ အမှန်တရားတခုကို သူစတင် စဉ်းစားမိတဲ့ အချိန်ဟာ တကယ့်ကို ထိခိုက်စရာ အကောင်းဆုံး အခိုက်အတန့် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

“ ငါ့မှာ ပြဿနာရှိနေတာပဲ” ဆိုတဲ့ အတွေးဟောင်းကနေ လွတ်မြောက်သွားတဲ့အခါ အားငယ်တုန်လှုပ်ခဲ့ရတဲ့ ငယ်ဘဝရဲ့ လော့ဂျစ်ဟာလည်း ပြောင်းလဲသွားပါတော့တယ်။

ကုသမှု ခံယူခြင်း (Therapy) ဆိုတာ အတိတ်ကို ပြန်ပြင်တာ မဟုတ်သလို၊ စိတ်ဒဏ်ရာတွေ လုံးဝမရှိခဲ့သလိုမျိုး ဗားရှင်းအသစ်တခုကို ဖန်တီးတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အတိတ်ရဲ့ ဒဏ်ရာတွေဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အတွင်းစိတ် တည်ဆောက်ပုံအဖြစ် ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြောင်းလဲသွားနိုင်တဲ့ အရာကတော့ အဲဒီ အစောပိုင်း တည်ဆောက်ပုံတွေအပေါ် ထားရှိတဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သဘောထားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဟာ ဉာဏ်ပညာအရ သိမြင်တာသက်သက် မဟုတ်ဘဲ တဖြည်းဖြည်းချင်း သင်ယူခဲ့ရတဲ့ အမှားတွေကို ပြန်ဖျက်ရတဲ့ ဖြစ်စဉ် (Slow unlearning) ဖြစ်ပါတယ်။ လူကြီးဖြစ်လာတဲ့အခါ မိမိတစ်ချိန်က ကြောက်ရွံ့ခဲ့ရတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေ ဖြစ်တဲ့ လိုချင်တောင့်တမှု၊ လိုအပ်မှု၊ တပါးသူကို အားကိုးမှု ဒါမှမဟုတ် ပြန်လည်ဆန္ဒပြမှု၊ စိတ်ပျက်ရမှု စတာတွေကို ပြန်လည်ရင်ဆိုင် သင်ယူရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆုံးသတ်မှာတော့ ဒါတွေဟာ အားနည်းချက်တွေ မဟုတ်ဘဲ လူသားဘဝရဲ့ အခြေခံ အစိတ်အပိုင်းတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အနှစ်ချုပ်ရရင် ကုသခြင်းရဲ့ အောင်မြင်မှုဆိုတာ ကလေးဘဝတုန်းက မိမိအပေါ် ပုံချခဲ့တဲ့ လူကြီးတွေရဲ့ အမြင်တွေကို ဖယ်ခွာပြီး၊ အဲဒီ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို မလွှဲမရှောင်သာ ထမ်းပိုးခဲ့ရတဲ့ “ ကလေးငယ်” ဆီကို ကရုဏာတရားတွေ ပြန်လည်ခွဲဝေပေးလိုက်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေ ဖြစ်လာတဲ့အခါ အတွင်းစိတ်ထဲက အချိုးအစားမမျှတမှုတွေဟာ စတင်ပြီး နူးညံ့ပျော့ပျောင်းလာပါတယ်။ မိမိကိုယ်ကိုယ် အမြဲတမ်း လိုက်လံစောင့်ကြည့်၊ စီရင်၊ နာခံနေတဲ့ အတွင်းစိတ်အစိတ်အပိုင်းဟာ အာဏာစက် လျော့နည်းသွားပြီး၊ လူကြီးတွေရဲ့ အကြောက်တရားတွေကို ထမ်းပိုးထားခဲ့ရတဲ့ စိတ်အပိုင်းအစလေးဟာလည်း တကယ့် လူသားစစ်စစ်တဦးလို ပြန်လည် လွတ်လပ်မှုကို ခံစားရရှိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဟာ လူကြီးဖြစ်လာခြင်းရဲ့ စွမ်းရည်နဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့—ငယ်ရွယ်ပြီး အားနည်းတဲ့သူတွေ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ အားကိုးနိုင်မယ့် “ လူကြီးကြီး” တဦး ဖြစ်လာဖို့ပါပဲ။ အဲဒီ အားနည်းတဲ့သူတွေထဲမှာ ကျွန်တော်တို့ တစ်ချိန်က ဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့ “ ငယ်ဘဝက ကလေးငယ်လေး” လည်း အပါအဝင် ဖြစ်ပါတယ်။

စိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုပညာရှင် (Psychoanalyst) Tom Wooldridge ရဲ့ ဆောင်းပါးကို ဘာသာပြန်ဖေါ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

BIV သည် လွတ်လပ်၍ အမှီခိုကင်းသော သတင်းမီဒီယာဖြစ်ပြီး၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ တရားမျှတမှု နှင့် ဒီမိုကရေစီ စံတန်ဖိုးများအပေါ် သတင်းစာကျင့်ဝတ်ဖြင့် ရပ်တည်ပါသည်။ BIV ရှင်သန်ရေးအတွက် စာဖတ်သူများ၏ အကူအညီ လိုအပ်ပါသည်။ BIV is an independent media outlet committed to human rights, justice, and democratic values, guided by the highest standards of journalistic ethics. We need your support to sustain our mission.

ဒီမှာ ကူညီပါ SUPPORT HERE

.