-
မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအခြေအနေကို အကောင်းဆုံးထုတ်ဖော်ပြောပြနေတဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဓလေ့
မှူးသစ် နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှု (political culture) ဆိုတာဟာ လူမှုသိပ္ပံဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းတခုလို့ ဆိုနိုင်တယ်။ ယဉ်ကျေးမှုဆိုတာမျိုးကလည်း တနည်းအားဖြင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ လူမှုဘဝတွေကို လွှမ်းမိုးထားတဲ့ ဓလေ့တခုလိုလည်း ဖြစ်တယ်။ မြန်မာ့နိုင်ငံယဉ်ကျေးမှုလိုပဲ ပြောပြော ဒါမှမဟုတ် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဓလေ့လို့ပဲ ပြောပြော ယဉ်ကျေးမှုတခုသဖွယ် စွဲမြဲနေတဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဓလေ့ဟာ နိုင်ငံရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ စဉ်းစားပုံ လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ပုံတွေနဲ့ ယုံကြည်မှုတွေကို လွှမ်းမိုးထားစေပါတယ်။ နိုင်ငံရေးဓလေ့ဆိုတာဟာ သမိုင်းကြောင်းဖြစ်စဉ်တွေအပေါ် မှီတည်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတာမျိုး ဖြစ်သလိုပဲ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်အတွင်းမှာရှိနေတဲ့ နိုင်ငံရေးဓလေ့က အဲ့ဒီလူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အခြေခံနိုင်ငံရေးစနစ်ရဲ့ တန်ဖိုးတွေကို သတ်မှတ်ပေးလေ့ရှိတယ်။ နိုင်ငံတွေကွဲပြားသွားတာနဲ့အမျှ နိုင်ငံတစ်ခုချင်းစီရဲ့ နိုင်ငံရေးဓလေ့တွေကလည်း ကွဲပြားသွားလေ့ရှိတယ်။ ဆိုရရင် နိုင်ငံရေးဓလေ့ ဆိုတာမျိုးက နေ့ချင်းညချင်း ပေါ်ပေါက်လာတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ အခြေတည်ပြီး သမိုင်းဆိုင်ရာ လွှမ်းမိုးမှုတွေနဲ့အတူ…
-
ပဋိပက္ခအတွင်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများ နှင့် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် နောက်ကွယ်က လိင်အကြမ်းဖက်ခြင်း စစ်လက်နက်
ပဋိပက္ခအတွင်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုပပျောက်ရေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာနေ့ ဆောင်းပါး | Burma Independent Voice ကျော့မောင် စစ်ပွဲတွေရဲ့ အရုပ်ဆိုးဆုံးနဲ့ ရေရှည်ဒဏ်ရာအနက်ရှိုင်းဆုံး ချန်ထားရစ်ခဲ့တဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေထဲမှာ “ စစ်မက်ကာလအတွင်း ဖြစ်ပွားတဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ အဓမ္မပြုကျင့်မှုတွေက ထိပ်ဆုံးက ပါဝင်ပါတယ်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ ပြည်တွင်းစစ် သမိုင်းကြောင်းမှာ စစ်တပ်ရဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေကို ဆန်းစစ်ရာမှာ အရုပ်ဆိုးအကျည်းတန်ဆုံး အခန်းကဏ္ဍတခုကတော့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ကျူးလွန်ရုံတင်မကဘဲ၊ ကျူးလွန်ခံရတဲ့ သားကောင်တွေကို လူ့အဆင့်အတန်းအောက် လျှော့ချမှု (Dehumanization) ဖြစ်ပါတယ်။ စာရေးဆရာမ ဒါရာကေး ကိုဟန် ရဲ့ “ Rape During Civil War” ဆိုတဲ့ သုတေသနစာအုပ်ကနေ ထောက်ပြထားတာကတော့ စစ်ပွဲအတွင်းမှာ အုပ်စုဖွဲ့…
-
ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအသစ် နှင့် အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရွေးချယ်ခြင်း နည်းဗျူဟာ
ဇွန် ၁၀ ရက်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် | Burma Independent Voice သုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါးဝေယမုံ အာဏာသိမ်းစစ် ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒေါ်ခိုင်ခိုင်စိုးကတော့လက်ရှိမှာ မြန်မာ့မီဒီယာတွေရဲ့ စာမျက်နှာတွေပေါ်ရောက်ရှိလာပြီး အများပြည်သူရဲ့ စိတ်ဝင်စားမှုကို ခံနေရဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ယခင်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကို ရာထူးကရပ်ဆိုင်းလိုက်ပြီးတဲ့ နောက်မှာတော့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအသစ် ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲဆိုတာကို အများစုက စိတ်ဝင်စားမှုရှိ နေကြတာကတော့ မငြင်းနိုင်ပါဘူး။ နိုင်ငံတကာမှာတော့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဆိုတာက ပြည်သူနဲ့ မီဒီယာနဲ့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ ဆက်ဆံရတဲ့ ထိလွယ်ရှလွယ်အဖြစ်ဆုံး အလုပ်ဖြစ်တဲ့အတွက် နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တော်တော်များများက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကို လွယ်လင့်တကူ လက်သင့်ရာ မရွေးချယ်ကြပါဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေး သမိုင်းမှာလည်း အစိုးရတွေက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတွေကို ပြည်သူနဲ့ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်တယ်လို့ ထင်ရနိုင်ခြေရှိတဲ့၊ စကားပြောကျွမ်းကျင်လိမ္မာတဲ့ အမျိုးသားတွေကိုပဲ ရွေးချယ်ခဲ့ကြပါတယ်။…
-
ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုတွေက ကမ္ဘာ့ဖလားအောင်မြင်မှုအတွက် ဘယ်လိုမျိုး အကျိုးသက်ရောက်နေသလဲ
ဇွန် ၁၀ ရက်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် | Burma Independent Voice ဆောင်းပါး လူ့ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းတလျှောက်မှာ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု (Migration) ဆိုတာ မတူကွဲပြားတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေကို ပေါင်းစည်းပေးပြီး ကမ္ဘာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် မောင်းနှင်ပေးခဲ့တဲ့ အဓိကသော့ချက်တခု ဖြစ်ပါတယ်။ လူတွေဟာ စစ်မက်ဘေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုရေး အခွင့်အလမ်းအမျိုးမျိုးကြောင့် နယ်မြေဒေသတစ်ခုကနေ တခုကို ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြရင်း အသိပညာ၊ အရည်အချင်းနဲ့ မတူညီတဲ့ ရှုထောင့်အမြင်သစ်တွေကို သယ်ဆောင်လာကြပါတယ်။ ဒီလို မျိုးဆက်အလိုက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုတွေကနေ ဖြစ်တည်လာတဲ့ လူဦးရေစုံလင်ကွဲပြားမှုဟာ အနုပညာ၊ သိပ္ပံပညာနဲ့ လူမှုစီးပွားကဏ္ဍတွေကိုတင်မကဘဲ ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်းကိုပါ ပိုမိုကြွယ်ဝအားကောင်းလာစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖီဖာကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ မော်ရိုကိုအသင်းရဲ့ အောင်မြင်မှုကို ခန့်မှန်းနိုင်ခဲ့သူ အလွန်နည်းပါးလိမ့်မယ်။ ပြိုင်ပွဲမစတင်မီအချိန်က…
-
ဂျပန်နိုင်ငံခြားရေးအရွေ့နဲ့ မြန်မာအပေါ်သက်ရောက်လာနိုင်မှု
ဆောင်းပါး | Burma Independent Voice ဒီနေ့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံတကာ သံခင်းတမန်ခင်း အနေအထားကို အနှစ်ချုပ်ရမယ်ဆိုရင် — စီးပွားရေးအင်အားနဲ့ သြဇာတည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ အာရှကျားတကောင် အနေအထားကနေ — လုံခြုံရေး၊ မဟာဗျူဟာ၊ နိုင်ငံတကာအခင်းအကျင်းတွေကို တိုက်ရိုက်ပေါင်းစပ် အသုံးချလာနိုင်ပြီး ကမ္ဘာ့ပထဝီနိုင်ငံရေးဇာတ်ခုံမှာ အဓိကဇာတ်ကောင်တယောက်အဖြစ် ပြောင်းလဲလာတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း ဂျပန်ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအခြေခံဖြစ်တဲ့ Yoshida Doctrine ဟာ “security outsourcing, economic maximization” ဆိုတဲ့ အယူအဆအပေါ် အခြေခံထားတာပါ။ နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတာဝန်ကို အမေရိကန်ဆီမှာ လွှဲအပ်ထားပြီး ကိုယ်တိုင်က စီးပွားရေးတည်ဆောက်မှုကို အာရုံစိုက်ခဲ့တာကြောင့် ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို GDP ၁% ဝန်းကျင်မှာပဲ ဆယ်စုနှစ်များစွာ ထိန်းထားခဲ့ပါတယ်။ ဒီဖွဲ့စည်းပုံအောက်မှာ ဂျပန်ဟာ ASEAN infrastructure…
-
မြန်မာပြည်အရေးဟာ ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာ ၊ ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းတွေမှာ တရုတ်နဲ့ ရုရှားတို့ ပါဝင်ပတ်သက်နေ
မေ ၄ ရက်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် | Burma Independent Voice အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက မြန်မာစစ်အုပ်စုဟာ တရုတ်နဲ့ ရုရှားအပေါ် နိုင်ငံရေးနဲ့ စစ်ရေးအရ အကြွေးတွေ အများကြီး တင်နေခဲ့တာကြောင့် အခုအခါမှာ ဒီနှစ်နိုင်ငံအပေါ် ပိုပြီး မှီခိုလာရသလို၊ တရုတ်နဲ့ ရုရှားရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုတွေကလည်း တပြိုင်နက်တည်း ကြီးထွားလာနေတယ်လို့ The Yomiuri Shimbun သတင်းဌာနက ဆောင်းပါးက ဆိုပါတယ်။ အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင် သမ္မတအဖြစ် တက်လာတာဟာ စစ်အုပ်စုက အာဏာကို အခိုင်အမာ ဆုပ်ကိုင်လိုက်တာပါပဲ။ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက စစ်အုပ်စုဟာ တရုတ်၊ ရုရှားတို့နဲ့ မဟာမိတ်ဖြစ်မှုကို ပိုခိုင်မြဲအောင် လုပ်ခဲ့တာကြောင့် မြန်မာ့အရေးကို စောင့်ကြည့်ရာမှာ ဒီမိုကရေစီအရေးတင်မကဘဲ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသရဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေးအပေါ်…
-
“အူယားဖားယား ငွေမည်းဥပဒေနဲ့ ဗျာများနေတဲ့ သန်းသန်းဆွေ”ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေးစနစ်ရဲ့ ဖိအား၊ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ ရုန်းကန်မှုနဲ့ တော်လှန်ရေးအစိုးရရဲ့ မဟာဗျုဟာလိုအပ်ချက်
ဆောင်းပါး | Burma Independent Voice ကျော်ဘ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်က ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေကို ပြဌာန်းခဲ့ပါတယ်။ ဒီဥပဒေဟာ ဦးသိန်းစိန်လက်ထက် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဥပဒေဟောင်းကို ပယ်ဖျက်အစားထိုးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေက မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စည်းကမ်းတင်းကျပ်လာတာကို ဖြေလျှော့ဖို့နဲ့ နောက်ထပ် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ အရေးယူမှုတွေကို ရှောင်ရှားဖို့ ဒီဥပဒေကို ရေးကြီးသုတ်ပြာ ရေးဆွဲအတည်ပြုလိုက်ရ ဖြစ်ပါတယ်။ နစ်မြုပ်နေတဲ့ လှေတစီးရဲ့ ဝမ်းဗိုက်ထဲက ရေတွေကို လှေထိုးသားတွေက အူယားဖားယား ခပ်ထုပ်နေကြရတာနဲ့ တူပါတယ်။ ဒီဥပဒေရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ထဲမှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ ဆိုတဲ့အချက်ကို ထည့်သွင်းရေးဆွဲထားတာဟာ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေးကွန်ယက်မှာ…
-
အာဏာသိမ်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲ့ ( ၅ )နှစ်ကျော် စွမ်းဆောင်ရည် နှင့် သမ္မတ အိပ်မက် အကောင်ထည်ဖေါ်ခြင်း
သဘောထားအမြင်ဆောင်းပါး ကျော့မောင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပွဲဟာ စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ သမ္မတဖြစ်လိုတဲ့ အာဏာရမက်ကြောင့်ဖြစ်တယ်ဆိုတာက လူတိုင်းသိတဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်ပါတယ်။ အခုတော့ အဲ့ဒီလျှို့ဝှက်ချက်က အထင်အရှား တရားဝင်မှတ်တမ်းတင်လိုက်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်တပ်က စိတ်ကြိုက်ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကနေ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့က အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ်ခန့်အပ်လိုက်ပါတယ်။ ဒါဟာ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင် သူကိုယ်တိုင် စိတ်ကြိုက်ရေးထားတဲ့ ဇာတ်ညွှန်းတခုဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ဟာ စစ်ယူနီဖောင်းချွတ်ပြီး သူဖြစ်ချင်တဲ့ သမ္မတဖြစ်လာဖို့ စနစ်တကျစီစဉ်ခဲ့တာပါ။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ကူညီပေးခဲ့တဲ့ ဒုသမ္မတဦးမြင့်ဆွေ ကျန်းမာရေးမကောင်းတဲ့ အခြေအနေမှာ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဟာ သူ့ကိုယ်သူ ယာယီသမ္မတအဖြစ် ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ သူလိုချင်လွန်းတဲ့…
-
အာဏာသိမ်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲ့ ( ၅ )နှစ်ကျော် စွမ်းဆောင်ရည် နှင့် သမ္မတ အိပ်မက် အကောင်ထည်ဖေါ်ခြင်း
ကျော့မောင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပွဲဟာ စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ သမ္မတဖြစ်လိုတဲ့ အာဏာရမက်ကြောင့်ဖြစ်တယ်ဆိုတာက လူတိုင်းသိတဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်ပါတယ်။ အခုတော့ အဲ့ဒီလျှို့ဝှက်ချက်က အထင်အရှား တရားဝင်မှတ်တမ်းတင်လိုက်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်တပ်က စိတ်ကြိုက်ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကနေ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့က အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို သမ္မတအဖြစ်ခန့်အပ်လိုက်ပါတယ်။ ဒါဟာ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင် သူကိုယ်တိုင် စိတ်ကြိုက်ရေးထားတဲ့ ဇာတ်ညွှန်းတခုဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ဟာ စစ်ယူနီဖောင်းချွတ်ပြီး သူဖြစ်ချင်တဲ့ သမ္မတဖြစ်လာဖို့ စနစ်တကျစီစဉ်ခဲ့တာပါ။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ကူညီပေးခဲ့တဲ့ ဒုသမ္မတဦးမြင့်ဆွေ ကျန်းမာရေးမကောင်းတဲ့ အခြေအနေမှာ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဟာ သူ့ကိုယ်သူ ယာယီသမ္မတအဖြစ် ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ သူလိုချင်လွန်းတဲ့ သမ္မတရာထူးကို…
Latest News
About the Author
AF themes
Search the Archives
Access over the years of investigative journalism and breaking reports
You May Have Missed
