ဇွန် ၁၆ ရက်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် | Burma Independent Voice

ထိုင်းနိုင်ငံဟာ အယ်လ်နီညို (El Niño) ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်ထဲကို တရားဝင် စတင်ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်ပြီး၊ ဒီအခြေအနေဟာ ၂၀၂၇ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလတွေအထိ ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ကြောင်း၊ အကျိုးဆက်အနေနဲ့ အပူချိန်တွေ ပိုမိုမြင့်တက်လာကာ မိုးရွာသွန်းမှု လျော့နည်းပြီး ဆောင်းရာသီမှာလည်း ပုံမှန်ထက် ပိုမိုပူနွေးလာနိုင်ကြောင်း ထိုင်းရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန (DCCE) က သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

ဒီသတိပေးချက်ဟာ အမေရိကန် အမျိုးသား သမုဒ္ဒရာနှင့် လေထု စီမံခန့်ခွဲမှု အဖွဲ့ (NOAA)၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာသီဥတုနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း သုတေသနဌာန (IRI) နဲ့ ဥရောပ အလတ်စား ရာသီဥတု ခန့်မှန်းရေးစင်တာ (ECMWF) စတဲ့ ကမ္ဘာ့အဆင့်မြင့် ရာသီဥတုဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းကြီးတွေရဲ့ ခန့်မှန်းချက်တွေအပေါ် အခြေခံထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါ အဖွဲ့ကြီးတွေရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လနဲ့ ဇူလိုင်လအတွင်းမှာ အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် စတင်ဖြစ်ပွားဖို့ ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၉၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ သေချာသလောက် ရှိနေပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ် အစပိုင်းအထိ ဆက်လက်တည်ရှိနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ လာမည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလကနေ ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်းမှာ အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်ရှိလာနိုင်ပြီး၊ သေချာပြင်ဆင်မှုတွေ မလုပ်ထားရင် ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေး၊ စိုက်ပျိုးရေးနဲ့ ရေအရင်းအမြစ်တွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိခိုက်စေနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဲ့ဒီအတွက်ကြောင့် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး သုချတ် ချွမ်ကလင်း (Suchart Chomklin) က သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေကို အားကောင်းအောင်လုပ်ဖို့၊ ရေစီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်တွေကို မြှင့်တင်ဖို့နဲ့ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်မယ့် အစီအမံတွေကို အရှိန်မြှင့်တင်ဖို့ သက်ဆိုင်ရာ ဌာနဆိုင်ရာတွေကို ညွှန်ကြားထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အစိုးရအနေနဲ့ ၂၀၅၀ ပြည့်နှစ်မှာ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ လုံးဝကင်းစင်ရေး (Net-zero emissions) ရည်မှန်းချက်ကိုလည်း ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

DCCE ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ပိရွန်း ဆိုင်ယာစစ်ဖန်နစ် (Pirun Saiyasitpanich) ရဲ့ အဆိုအရ ထိုင်းနိုင်ငံဟာ ယခု ၂၀၂၆ ဇွန်လကနေ ၂၀၂၇ ဇန်နဝါရီလအထိ ပုံမှန်ပျမ်းမျှထက် မိုးရွာသွန်းမှု လျော့နည်းနိုင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မိုးရာသီအတွင်း အနောက်တောင်မုတ်သုံလေကြောင့် စိုထိုင်းဆတွေ ရရှိနေဦးမှာ ဖြစ်ပေမယ့် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် ပိုမိုအားကောင်းလာတာကြောင့် စုစုပေါင်း မိုးရေချိန်ကို သိသိသာသာ လျော့နည်းသွားစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စက်တင်ဘာနဲ့ အောက်တိုဘာလတွေမှာ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း ဖြစ်ပေါ်လာတတ်တဲ့ အပူပိုင်းဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းတွေဟာ အာရှတိုက်နဲ့ ပုံမှန်ထက် ပိုမိုဝေးကွာတဲ့နေရာတွေမှာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်တာကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံထဲကို မိုးသယ်ဆောင်လာပေးမယ့် မုန်တိုင်းစနစ်တွေ ဝင်ရောက်ဖို့ အခွင့်အလမ်း နည်းပါးသွားစေမှာ ဖြစ်သလို၊ ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရဲ့ ပုံမှန်မိုးများလေ့ရှိတဲ့ ဒီဇင်ဘာနဲ့ ဇန်နဝါရီလတွေမှာလည်း မိုးရွာသွန်းမှု လျော့နည်းနိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာအနေနဲ့ အပူချိန်ဟာ ပုံမှန်ထက် အနည်းငယ် ပိုမိုမြင့်တက်နေမှာဖြစ်ပြီး လာမည့် ၂၀၂၆ ဒီဇင်ဘာကနေ ၂၀၂၇ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ရောက်ရှိမယ့် ဆောင်းရာသီကာလဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်တွေကထက် သိသိသာသာ ပိုမိုပူနွေးလာဖို့ ရှိနေပါတယ်။

ရေရှည်ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့အတွက် အဆိုပါဦးစီးဌာနဟာ လာမည့် ခရစ်သက္ကရာဇ် ၂၁၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ သက်ရောက်နိုင်မယ့် မိုးရေချိန်၊ အပူချိန်နဲ့ စိုထိုင်းဆ ဆိုင်ရာ ရာသီဥတု ခန့်မှန်းချက် မြေပုံတွေကို ရုပ်ထွက်အရည်အသွေးမြင့်မားစွာနဲ့ ထုတ်ပြန်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အစိုးရဌာနတွေ၊ ဒေသန္တရအာဏာပိုင်တွေနဲ့ တောင်သူလယ်သမားတွေအနေနဲ့ အနာဂတ်ရာသီဥတု စိန်ခေါ်မှုတွေကို လိုက်လျောညီထွေ တုံ့ပြန်နိုင်စေဖို့အတွက် အသေးစိတ် ရေကြီးရေလျှံမှုအန္တရာယ် မြေပုံဖော်ထုတ်ခြင်းနဲ့ ရာသီဥတုအန္တရာယ် ဆန်းစစ်ချက်တွေကိုလည်း လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အာဏာပိုင်တွေရဲ့ ပြောကြားချက်အရ ရေကြီးခြင်း၊ မိုးခေါင်ခြင်း၊ မြေပြိုခြင်း၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်လာခြင်းနဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ အပူလှိုင်းဒဏ်တွေ အပါအဝင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ ရာသီဥတုအန္တရာယ် မြေပုံအသစ်တွေကို လာမည့် ၂၀၂၈ ခုနှစ်မှာ အပြီးသတ် ဖော်ထုတ်သွားမှာ ဖြစ်ပြီး၊ အဲ့ဒီမြေပုံတွေဟာ အခြေခံအဆောက်အဦး တည်ဆောက်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေးနဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် လျှော့ချရေး အစီအစဉ်တွေအတွက် များစွာ အထောက်အကူပြုသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

BIV သည် လွတ်လပ်၍ အမှီခိုကင်းသော သတင်းမီဒီယာဖြစ်ပြီး၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ တရားမျှတမှု နှင့် ဒီမိုကရေစီ စံတန်ဖိုးများအပေါ် သတင်းစာကျင့်ဝတ်ဖြင့် ရပ်တည်ပါသည်။ BIV ရှင်သန်ရေးအတွက် စာဖတ်သူများ၏ အကူအညီ လိုအပ်ပါသည်။ BIV is an independent media outlet committed to human rights, justice, and democratic values, guided by the highest standards of journalistic ethics. We need your support to sustain our mission.

ဒီမှာ ကူညီပါ SUPPORT HERE