-
ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုတွေက ကမ္ဘာ့ဖလားအောင်မြင်မှုအတွက် ဘယ်လိုမျိုး အကျိုးသက်ရောက်နေသလဲ
ဇွန် ၁၀ ရက်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် | Burma Independent Voice ဆောင်းပါး လူ့ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းတလျှောက်မှာ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု (Migration) ဆိုတာ မတူကွဲပြားတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေကို ပေါင်းစည်းပေးပြီး ကမ္ဘာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် မောင်းနှင်ပေးခဲ့တဲ့ အဓိကသော့ချက်တခု ဖြစ်ပါတယ်။ လူတွေဟာ စစ်မက်ဘေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုရေး အခွင့်အလမ်းအမျိုးမျိုးကြောင့် နယ်မြေဒေသတစ်ခုကနေ တခုကို ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြရင်း အသိပညာ၊ အရည်အချင်းနဲ့ မတူညီတဲ့ ရှုထောင့်အမြင်သစ်တွေကို သယ်ဆောင်လာကြပါတယ်။ ဒီလို မျိုးဆက်အလိုက် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှုတွေကနေ ဖြစ်တည်လာတဲ့ လူဦးရေစုံလင်ကွဲပြားမှုဟာ အနုပညာ၊ သိပ္ပံပညာနဲ့ လူမှုစီးပွားကဏ္ဍတွေကိုတင်မကဘဲ ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်းကိုပါ ပိုမိုကြွယ်ဝအားကောင်းလာစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖီဖာကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ မော်ရိုကိုအသင်းရဲ့ အောင်မြင်မှုကို ခန့်မှန်းနိုင်ခဲ့သူ အလွန်နည်းပါးလိမ့်မယ်။ ပြိုင်ပွဲမစတင်မီအချိန်က…
-
“ ပြောရေးဆိုခွင့်အာဏာ၊ ဆယ်လီဆင်ဒရုန်းနှင့် နောက်ဖေးပေါက်ပြန်ကြားရေး”
ဆောင်းပါး | Burma Independent Voice နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အစောပိုင်းကာလများတွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ အင်အားအကြီးဆုံး လက်နက်သည် သေနတ်များနှင့် ကျည်ဆန်များ မဟုတ်ခဲ့ကြပါ။ တော်လှန်ရေး၏ ကနဦးအင်အား အစစ်အမှန်မှာ ‘မိမိပြောလိုသည့်ဇာတ်ကြောင်းကို အများလက်ခံလာအောင် ဖန်တီးနိုင်စွမ်း’ (Strong Narrative) သာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဥ်ကို ပံ့ပိုးရာတွင် လူမှုကွန်ယက်မှ တိုင်းသိပြည်သိ နာမည်ကျော်တချို့နှင့် အနုပညာရှင်များစွာ အားဖြည့်ပါဝင်ခဲ့ကြပါသည်။ အနုပညာရှင်တဦး၏ စိတ်ခံစားမှုအပြည့်ပါသော မိန့်ခွန်းတခု သို့မဟုတ် Facebook ပေါ်တွင် လူသိများသူတဦး၏ ပို့စ်တခုက လမ်းပေါ်သို့ လှိုင်းလုံးများကဲ့သို့ ထွက်လာသော လူထုကို စုစည်းပေးနိုင်ခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးကို အရှိန်အဟုန်ဖြင့် စတင်နိုင်စေခဲ့သည်။ အလားတူ ဖြစ်ရပ်များက သပိတ်တိုက်ပွဲများနှင့် လူမှုဖယ်ကျဉ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများကို အရှိန်အဟုန် မြှင့်တင်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ထောက်ပို့ရန်ပုံငွေကမ်ပိန်းများကို အချိန်တိုအတွင်း…
-
ဂါဇာအရေးနဲ့ ကမ္ဘာ့သတင်းမီဒီယာကြီးတွေရဲ့ စံနှုန်းနှစ်ခွမီဒီယာဝါဒ
ဆောင်းပါး ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်ကို အော်နေတဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေရဲ့ လစ်ဘရယ်မီဒီယာကြီးတွေဟာ ပထဝီနိုင်ငံရေးနဲ့ အာဏာအဆောက်အအုံ ကြားထဲရောက်တဲ့အခါ သူတို့ရဲ့ စံနှုန်းနှစ်ခွ မျက်နှာဖုံး ဘယ်လိုကွာကျသွားလဲဆိုတာ ဂါဇာအရေးက သက်သေပြနေပါတယ်။ အနောက်နိုင်ငံတွေရဲ့ မီဒီယာလွှမ်းမိုးမှုကို ကြည့်တဲ့အခါ ဂျာနယ်လစ်တယောက်ချင်းစီရဲ့ ဘက်လိုက်မှုထက်၊ သူတို့ကို ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်နေတဲ့ ‘စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်ကွက်မှုတွေ’ (System Failures) ကို အဓိက မြင်အောင်ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ အမေရိကန် စာရေးဆရာ အာဒမ် ဂျွန်ဆင် က သူရဲ့ သုတေသနစာအုပ်သစ်မှာ မီဒီယာကြီးတွေ ဂါဇာအရေးကို ဘယ်လိုစနစ်တကျ ဖုံးကွယ်ခဲ့လဲဆိုတာ အချက်အလက်ပေါင်း ထောင်ချီပြီး ဖွင့်ချထားပါတယ်။ သူ့ရဲ့ သုံးသပ်ချက်ကတော့ ပါလက်စတိုင်းတွေကို တိရစ္ဆာန်လို ပုံဖော်နေတဲ့ လက်ယာစွန်း Fox News လို မီဒီယာတွေထက်၊…
-
ကလေးဘဝရဲ့ ဒဏ်ရာတွေက အပြည့်အဝ နာလန်ထူနိုင်မလား မိဘနဲ့ သားသမီးကြားက အာဏာမမျှတမှုအရိပ်မည်း
“ မင်းရဲ့ မိဘတွေက မင်းကို ဘဝပျက်အောင် လုပ်ကြလိမ့်မယ်။ သူတို့ တမင်ရည်ရွယ်တာ မဟုတ်ရင်တောင် တကယ်ပဲ လုပ်မိကြလိမ့်မယ်။ သူတို့မှာ ရှိခဲ့တဲ့ အပြစ်အနာအဆာတွေကို မင်းဆီ ပုံချလိမ့်မယ်၊ ပြီးတော့ မင်းတယောက်တည်းအတွက် သီးသန့် အပိုဆောင်း အမှားတွေကိုပါ ထပ်ထည့်ပေးလိုက်ဦးမယ်။” — ဖိလစ် လာကင် (Philip Larkin) ရဲ့ ‘This Be the Verse’ (၁၉၇၁) ကဗျာမှ ဘယ်သူမှ ကလေးဘဝရဲ့ ထိခိုက်မှုတွေ၊ ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်တွေနဲ့ မကင်းလွတ်နိုင်ကြပါဘူး။ စိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု ပညာရှင် အဒမ် ဖိလစ် (Adam Phillips) ပြောတာကတော့ အဲဒီလို ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတခုက ကလေးတွေရဲ့ ကမ္ဘာမှာရှိတဲ့ ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုတွေဟာ အချိုးအစား မမျှတလို့ ဖြစ်တယ်လို့…
-
စိတ်ဒဏ်ရာတွေက ထပ်တလဲလဲသုံးစွဲ ရိုးအီနေသော အကြောင်းအရာများ ဖြစ်လာသောအခါ
ဆောင်းပါး ၊ Cathy Otten လူသားတွေရဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို မှတ်တမ်းတင်ရတဲ့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ သတင်းစာပညာ (Humanitarian Journalism) ဆိုတာ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ မြင့်မြတ်တဲ့ ခေါ်သံတခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်မှာတော့ ဒါဟာ ကျင့်ဝတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ အလွန်ဝေဝါးပြီး ရုန်းကန်ရတဲ့ ကိစ္စတခု ဖြစ်နေပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ နွေဦးရာသီတုန်းက ကျွန်မဟာ ကျွန်မရဲ့ ဇာတိမြို့ဖြစ်တဲ့ မန်ချက်စတာမြို့က မြို့တော်ခန်းမအပြင်ဘက်မှာ တဲထိုးနေထိုင်နေတဲ့ အီရီထရီးယားနိုင်ငံက ရွှေ့ပြောင်းဒုက္ခသည်တဦးနဲ့ စကားပြောဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံမှာ ဒုက္ခသည်တွေ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်မှု သိသိသာသာ မြင့်တက်လာရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို နားလည်နိုင်ဖို့ ဂျာနယ်လစ်တဦးအနေနဲ့ ရောက်ရှိနေခဲ့တာပါ။ ကျွန်မဟာ ယခင်က အီရတ်နဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွေမှာ နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသူဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်မ နေရပ်ပြန်ရောက်ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ အဲဒီနိုင်ငံတွေက ဒုက္ခသည်…
-
ထိုင်းဗီဇာတင်းကျပ်မှု၊ လေဆိပ်အခွန်တိုးခြင်းနှင့် မြန်မာတို့အပေါ် ရိုက်ခတ်မှုများ
မေ ၂၂ ရက်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် | Burma Independent Voice ဆောင်းပါး၊ ကျော်ဘ ထိုင်းအစိုးရဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်းက စတင်ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ရက်ပေါင်း ၆၀ ဗီဇာကင်းလွတ်ခွင့် (Visa Free) စနစ်ကို ပြန်လည်ဖျက်သိမ်းဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း ၉၃ နိုင်ငံကို ပေးအပ်ထားတဲ့ ဒီရက် ၆၀ ဗီဇာသက်တမ်းကို ရက် ၃၀ အထိ ပြန်လည်လျှော့ချမယ့် အစီအစဉ်ကို ထိုင်းအစိုးရအဖွဲ့က အတည်ပြုလိုက်ပြီလို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။ တပြိုင်နက်တည်းမှာပဲ နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားတွေဆီကနေ ဘတ် ၃၀၀ ဝန်းကျင်ရှိမယ့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းခွန် (Tourism Levy) ဒါမှမဟုတ် လေဆိပ်အခွန် တိုးမြှင့်ကောက်ခံဖို့ကိုလည်း ထိုင်းအစိုးရဘက်က အလေးအနက် စဉ်းစားနေပါတယ်။ အပေါ်ယံကြည့်ရင်တော့…
-
တရုတ်ကိုလာတွေ့ရတဲ့ ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံနှစ်ခု
ဆောင်းပါး ကမ္ဘာ့အာဏာပြိုင်ပွဲရဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေးမြေပုံကို လုံးဝပြောင်းလဲပစ်လိုက်တဲ့ ဖြစ်ရပ်တခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအတွင်းမှာ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ဟာ ကမ္ဘာ့ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်ကြီးနှစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီရ် ပူတင် တို့ကို ပေကျင်းမြို့တော်မှာ အချိန်တိုအတွင်း ဆက်တိုက်ဆိုသလို လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အပေါ်ယံကြည့်ရင်တော့ ဒါဟာ သာမန်သံတမန်ရေးရာ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးပွဲတွေလို့ ထင်မှတ်နိုင်စရာရှိပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းတော့ ဒီမြင်ကွင်းက ယခင်ဆယ်စုနှစ်များစွာက ရှိခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့အာဏာချိန်ခွင်လျှာကို အမြစ်ကနေ လှုပ်ခါပစ်လိုက်တဲ့ ပြကွက်တခုပါ။ ယခင်က ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးရဲ့ ဝင်ရိုးဗဟိုချက်ဟာ ဝါရှင်တန်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ မော်စကိုက စစ်ရေးအင်အားကြီးအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ကာ၊ တရုတ်နိုင်ငံဟာ တက်သစ်စ စီးပွားရေးအင်အားစုအဆင့်သာ ရှိခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့မျက်မှောက်ခေတ်မှာတော့ ထရမ့်ရော ပူတင်ပါ ပေကျင်းကို ကိုယ်တိုင်လာရောက်ကြရပြီး၊ ရှီကျင့်ဖျင်ကသာ…
-
၁၈၃၃ရဲ့‘ရာစုနှစ်နာမကျန်းမှု’ မှသည်၂၀၂၆ရဲ့‘ဒစ်ဂျစ်တယ်သောက’ ဆီသို့- ခေတ်စနစ်ကြောင့်ဖြစ်ရတဲ့လူငယ်ထုရဲ့စိတ်ဒဏ်ရာကိုပြန်လည်ဆန်းစစ်ခြင်း
အမ်မလီ ဟဲရင်း ၊ ဆောင်းပါး ၁၈၃၃ ခုနှစ်တုန်းက ပြင်သစ်ပြဇာတ်ရေးဆရာနဲ့ ကဗျာဆရာ အဲလ်ဖရက် ဒီ မူဆေး (Alfred de Musset) ဟာ သူချစ်ရတဲ့ ကလောင်အမည် ဂျော့ခ်ျဆန်း (George Sand) လို့လူသိများတဲ့ ဝတ္ထုရေးဆရာမနဲ့အတူ ဗင်းနစ်မြို့ကို ခရီးထွက်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါဟာ သူတို့နှစ်ဦးကြားက လှုပ်ခတ်နေတဲ့ အချစ်ရေးတင်းမာမှုတွေကို လျှော့ချဖို့ ရည်ရွယ်ခဲ့တာဖြစ်ပေမယ့် ရောက်ပြီးမကြာခင်မှာပဲ နှစ်ယောက်စလုံး ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖျားနာခဲ့ကြပါတယ်။ မူဆေးရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ဆိုးရွားလာချိန်မှာတော့ ဆန်းဟာ သူတို့ကို ကုသပေးတဲ့ အီတလီဆရာဝန်အပေါ် စိတ်ယိုင်သွားခဲ့ပါတယ်။ ရလဒ်အနေနဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ သဝန်တိုမှုတွေ၊ ရန်ပွဲတွေဖြစ်ပွားပြီးနောက် မူဆေးတယောက် ပါရီကိုပြန်လာပြီး သူအကောင်းဆုံးလုပ်နိုင်တဲ့ အလုပ်ဖြစ်တဲ့ ‘စာရေးခြင်း’ ကိုပဲ ပြန်လည်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတော့တယ်။ ဆန်းနဲ့ အပြန်အလှန်ပေးစာအချို့နဲ့…
-
ဒေါ်နယ်ထရမ့် ဘာလို့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ တွေ့ဆုံချင်တာလဲ
ဆောင်းပါး | Burma Independent Voic ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ ယခုနှစ် မေလအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံကို သွားရောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။ ဒီခရီးစဉ်ဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အမေရိကန်သမ္မတတစ်ဦး အနေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံကို ပထမဆုံးအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတွေ့ဆုံပွဲကို တရုတ်နိုင်ငံဘက်က စတင်ကမ်းလှမ်းခဲ့ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ သမ္မတ ထရမ့်ကိုယ်တိုင်က တောင်းဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ထရမ့်ဟာ ဘာလို့ တရုတ်နိုင်ငံကို သွားရောက်ပြီး သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ တွေ့ဆုံချင်လဲဆိုတဲ့ မေးခွန်း ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ အကျဉ်းချုပ် အဖြေအနေနဲ့တော့ အမေရိကန် စီးပွားရေးကြောင့်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ထရမ့်ဟာ သူ့ရဲ့ ပထမသက်တမ်းဖြစ်တဲ့ ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ် သူ့ရဲ့…
-
“ အာဏာသိမ်းမှုတွေက အရာအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ကတော့ ဆက်ပြီး တိုက်နေဆဲပါ… အောင်ပွဲမရမချင်း ဆက်တိုက်နေမှာပါ။ ကျွန်တော်က အဲဒီဥပမာပါပဲ။” (ဂျော်ရူဝါဗန်)
ဆောင်းပါး ပြန်လည်ဖေါ်ပြခြင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၄ ရက် The Straits Times ဆောင်းပါးကို ဘာသာပြန်ဖေါ်ပြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ Joshua “The Fearless” Van ဟာ ရှစ်မြှောင့်ကြိုးဝိုင်းထဲကို ခြေချတိုင်း ကိုယ့်အတွက်ချည်း သက်သက် တိုက်ခိုက်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် ဒီ MMA အားကစားသမားဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ခုခံရေးအင်အားစုတွေနဲ့ စစ်တပ်ကြား တိုက်ပွဲတွေ ဆက်ဖြစ်နေတဲ့ အိန္ဒိယ နယ်စပ်အနီးက မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်ဇာတိ ဖြစ်ပါတယ်။ UFC မှာ ပါဝင်နေတဲ့ တဦးတည်းသော မြန်မာနိုင်ငံဖွား တိုက်ခိုက်ရေးသမားဖြစ်တဲ့ Van က “ ကျွန်တော် အဆင့်သတ်မှတ်ချက် ပိုမြင့်လာလေ၊ သူတို့အားလုံး မြန်မာပြည်အကြောင်း…
Latest News
About the Author
AF themes
Search the Archives
Access over the years of investigative journalism and breaking reports
You May Have Missed
